{"id":4979,"date":"2026-09-01T05:36:56","date_gmt":"2026-09-01T05:36:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sotpost.com\/?p=4979"},"modified":"2026-09-01T05:36:58","modified_gmt":"2026-09-01T05:36:58","slug":"njerezit-e-varfer-plaken-me-shpejt-se-te-pasurit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sotpost.com\/?p=4979","title":{"rendered":"Njer\u00ebzit e varf\u00ebr plaken m\u00eb shpejt se t\u00eb pasurit"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nj\u00eb ekip studiuesish kanadez\u00eb dhe zviceran\u00eb i ka shtuar nj\u00eb numri gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh provash se personat me t\u00eb ardhura t\u00eb ul\u00ebta, kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb ken\u00eb sh\u00ebndet m\u00eb t\u00eb keq dhe t\u00eb plaken m\u00eb shpejt sesa bashk\u00ebmoshatar\u00ebt e tyre m\u00eb t\u00eb sigurt financiarisht.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNjer\u00ebzit me m\u00eb pak pasuri kishin tendenc\u00eb t\u00eb kishin nivele m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb funksionit dhe p\u00ebsuan r\u00ebnie m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb l\u00ebvizshm\u00ebri dhe aft\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb kryer aktivitete t\u00eb p\u00ebrditshme nd\u00ebrsa plakeshin\u201d, tha botuesi PLOS Medicine, pas nj\u00eb analize t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave sh\u00ebndet\u00ebsore p\u00ebr pothuajse 32,000 njer\u00ebz midis mosh\u00ebs 50 dhe 85 vje\u00e7 n\u00eb Britani dhe Kanada.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I kryer nga mjek\u00eb n\u00eb Spitalet Universitare t\u00eb Gjenev\u00ebs (HUG) dhe Universitetin e Kolumbis\u00eb Britanike (UBC), hulumtimi tregoi se 60-vje\u00e7ari m\u00eb i varf\u00ebr n\u00eb Angli mund t\u00eb ket\u00eb shpejt\u00ebsin\u00eb e ecjes s\u00eb 75-vje\u00e7arit m\u00eb t\u00eb pasur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekipi k\u00ebrkoi t\u00eb sqaronte lidhjen midis pasuris\u00eb dhe matjeve t\u00eb mir\u00ebqenies fizike, si\u00e7 jan\u00eb shpejt\u00ebsia e ecjes, forca e kapjes, kapaciteti i mushk\u00ebrive dhe d\u00ebgjimi, si dhe sa mir\u00eb njer\u00ebzit mund t\u00eb menaxhonin aktivitetet rutin\u00eb, por thelb\u00ebsore, si\u00e7 jan\u00eb veshja, larja dhe ngr\u00ebnia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">PLOS i p\u00ebrshkroi gjetjet si \u201ckorrelative\u201d, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se autor\u00ebt theksuan se t\u00eb dh\u00ebnat nuk p\u00ebrfshinin \u201cfaktor\u00ebt e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb\u201d ose aksesin n\u00eb kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor privat.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Megjithat\u00eb, ekipi tha n\u00eb dokument se lidhja midis statusit socioekonomik dhe sh\u00ebndetit mbeti e vlefshme edhe kur u mor\u00ebn n\u00eb konsiderat\u00eb \u201cfaktor\u00ebt e zakonsh\u00ebm t\u00eb rrezikut, duke p\u00ebrfshir\u00eb sjelljet sh\u00ebndet\u00ebsore, statusin e pesh\u00ebs, s\u00ebmundjet kronike dhe lidhjet shoq\u00ebrore\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hulumtimi nuk \u00ebsht\u00eb i pari q\u00eb tregon nj\u00eb lidhje midis pasuris\u00eb dhe sh\u00ebndetit, me ekipin UBC-HUG q\u00eb v\u00ebren se &#8220;pabarazit\u00eb socioekonomike n\u00eb trajektoret funksionale t\u00eb plakjes jan\u00eb raportuar m\u00eb par\u00eb&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb nj\u00eb punim t\u00eb vitit 2020 t\u00eb botuar nga Proceedings of the National Academy of Sciences n\u00eb SHBA, nj\u00eb ekip i University College London tha se zbuluan se shenjat e pleq\u00ebris\u00eb zakonisht mund t\u00eb shihen &#8220;shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt tek njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr&#8221;, me shpejt\u00ebsin\u00eb e ecjes pothuajse 40% m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt tek ata m\u00eb pak t\u00eb pasur dhe nj\u00eb ndryshim prej 10% n\u00eb r\u00ebnien e kujtes\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ekipi i UBC-HUG tha se hulumtimi i tyre i shtoi terrenit informacion duke krahasuar t\u00eb dh\u00ebnat midis vendeve, si dhe duke dh\u00ebn\u00eb njohuri t\u00eb reja midis rajoneve dhe gjinive.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sipas Stephanie Schrempft t\u00eb HUG, t\u00eb dh\u00ebnat sugjerojn\u00eb se t\u00eb ardhurat e ul\u00ebta dhe statusi socioekonomik ndikojn\u00eb ndryshe te burrat dhe grate, kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe plakjen biologjike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cGrat\u00eb m\u00eb pak t\u00eb pasura kishin m\u00eb shum\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi me l\u00ebvizshm\u00ebrin\u00eb dhe aktivitetet e p\u00ebrditshme, por kishin funksion m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb mushk\u00ebrive sesa burrat m\u00eb pak t\u00eb pasur\u201d, shpjegoi ajo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nj\u00eb ekip studiuesish kanadez\u00eb dhe zviceran\u00eb i ka shtuar nj\u00eb numri gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh provash se&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4980,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[148,152],"tags":[],"class_list":["post-4979","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lajme","category-shendetesi","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4979"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4981,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4979\/revisions\/4981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}