{"id":4451,"date":"2026-05-20T05:10:49","date_gmt":"2026-05-20T05:10:49","guid":{"rendered":"https:\/\/sotpost.com\/?p=4451"},"modified":"2026-05-20T05:10:52","modified_gmt":"2026-05-20T05:10:52","slug":"sa-ore-gjume-na-duhen-gjumi-shume-i-shkurter-ose-shume-i-gjate-pershpejton-plakjen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sotpost.com\/?p=4451","title":{"rendered":"Sa or\u00eb gjum\u00eb na duhen, gjumi shum\u00eb i shkurt\u00ebr ose shum\u00eb i gjat\u00eb p\u00ebrshpejton plakjen"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Shkenc\u00ebtar\u00ebt nga Shtetet e Bashkuara analizuan t\u00eb dh\u00ebnat nga pothuajse gjysm\u00eb milioni pjes\u00ebmarr\u00ebs nga UK Biobank dhe zbuluan se af\u00ebrsisht shtat\u00eb or\u00eb gjum\u00eb shoq\u00ebroheshin me m\u00eb pak shenja t\u00eb plakjes biologjike.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hulumtimi, i botuar n\u00eb revist\u00ebn Nature , tregoi se njer\u00ebzit q\u00eb flen\u00eb m\u00eb pak se gjasht\u00eb or\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb se tet\u00eb or\u00eb n\u00eb nat\u00eb kishin m\u00eb shpesh shenja t\u00eb plakjes biologjike t\u00eb p\u00ebrshpejtuar. Diapazoni prej 6.4 deri n\u00eb 7.8 or\u00eb gjum\u00eb rezultoi t\u00eb ishte m\u00eb i favorshmi, nd\u00ebrsa studiuesit zgjodh\u00ebn af\u00ebrsisht shtat\u00eb or\u00eb si mas\u00ebn ideale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Plakja biologjike, n\u00eb dallim nga mosha kronologjike, i referohet r\u00ebnies graduale t\u00eb funksioneve fiziologjike t\u00eb trupit, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb aft\u00ebsi m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt p\u00ebr t\u00eb rigjeneruar qelizat dhe nj\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb madh s\u00ebmundjesh dhe vdekjeje. Shkenc\u00ebtar\u00ebt n\u00eb Qendr\u00ebn Mjek\u00ebsore Irving t\u00eb Universitetit Columbia p\u00ebrdor\u00ebn inteligjenc\u00ebn artificiale dhe t\u00eb ashtuquajturat &#8220;or\u00eb plakjeje&#8221; p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar gjendjen e 17 sistemeve t\u00eb organeve bazuar n\u00eb imazhe mjek\u00ebsore, proteina dhe molekula nga gjaku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autori kryesor Junhao Wen tha se rezultatet nuk n\u00ebnkuptojn\u00eb q\u00eb vet\u00eb koh\u00ebzgjatja e gjumit shkakton drejtp\u00ebrdrejt plakjen m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb ose m\u00eb t\u00eb ngadalt\u00eb t\u00eb organeve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb vet\u00ebm koh\u00ebzgjatja e gjumit b\u00ebn q\u00eb organet t\u00eb plaken m\u00eb shpejt ose m\u00eb ngadal\u00eb, por sugjeron q\u00eb si gjumi i pamjaftuesh\u00ebm ashtu edhe ai i tep\u00ebrt mund t\u00eb jen\u00eb tregues t\u00eb sh\u00ebndetit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm m\u00eb t\u00eb dob\u00ebt t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb organizmit&#8221;, deklaroi ai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gjumi i shkurt\u00ebr \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me episode depresive, \u00e7rregullime ankthi, obezitet, diabet tip 2, hipertension, s\u00ebmundje ishemike t\u00eb zemr\u00ebs dhe aritmi kardiake. Si gjumi i shkurt\u00ebr ashtu edhe ai i gjat\u00eb shoq\u00ebrohen me s\u00ebmundje kronike obstruktive pulmonare, astm\u00eb dhe \u00e7rregullime t\u00eb tretjes si gastriti dhe s\u00ebmundja e refluksit gastroezofageal.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wen tha se ky model tregon se sa thell\u00eb \u00ebsht\u00eb i lidhur gjumi me t\u00eb gjith\u00eb fiziologjin\u00eb e trupit. Prandaj, ekspert\u00ebt e sh\u00ebndetit rekomandojn\u00eb nj\u00eb orar t\u00eb rregullt gjumi, duke kaluar sa m\u00eb pak koh\u00eb para ekraneve para gjumit dhe duke shmangur konsumin e kafein\u00ebs m\u00eb von\u00eb gjat\u00eb dit\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt nga Shtetet e Bashkuara analizuan t\u00eb dh\u00ebnat nga pothuajse gjysm\u00eb milioni pjes\u00ebmarr\u00ebs nga UK Biobank dhe zbuluan&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4452,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[148,153,152],"tags":[],"class_list":["post-4451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lajme","category-magazina","category-shendetesi","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4451"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4453,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4451\/revisions\/4453"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}