{"id":4352,"date":"2026-05-11T05:34:12","date_gmt":"2026-05-11T05:34:12","guid":{"rendered":"https:\/\/sotpost.com\/?p=4352"},"modified":"2026-05-11T05:34:13","modified_gmt":"2026-05-11T05:34:13","slug":"a-eshte-degjimi-i-nje-libri-audio-po-aq-i-mire-sa-leximi-per-trurin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sotpost.com\/?p=4352","title":{"rendered":"A \u00ebsht\u00eb d\u00ebgjimi i nj\u00eb libri audio po aq i mir\u00eb sa leximi p\u00ebr trurin"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kur ishte hera e fundit q\u00eb keni lexuar nj\u00eb lib\u00ebr? Nj\u00eb sondazh i ri i NPR\/Ipsos&nbsp;me m\u00eb shum\u00eb se 2,000 t\u00eb rritur zbuloi se vet\u00ebm 51% kishin lexuar nj\u00eb lib\u00ebr muajin e kaluar, 40% e amerikan\u00ebve thon\u00eb se leximi \u00ebsht\u00eb posht\u00eb n\u00eb list\u00ebn e prioriteteve t\u00eb tyre. Arsyeja m\u00eb e zakonshme: thjesht nuk kan\u00eb koh\u00eb t\u00eb mjaftueshme.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Amerikan\u00ebt po e plot\u00ebsojn\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb k\u00ebt\u00eb boshll\u00ebk me audiolibra. Sipas sondazhit, 1 n\u00eb 6 persona kan\u00eb d\u00ebgjuar nj\u00eb audiolib\u00ebr muajin e kaluar. Por, 40% e amerikan\u00ebve lexues dhe jolexues nj\u00ebsoj than\u00eb se d\u00ebgjimi i nj\u00eb audiolibri nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb form\u00eb leximi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por, \u00e7far\u00eb thot\u00eb hulumtimi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb nj\u00eb&nbsp;studim t\u00eb botuar n\u00eb Journal of Neuroscience,&nbsp;neuroshkenc\u00ebtarja&nbsp;e UC Berkeley,&nbsp;Fatma Deniz, p\u00ebrdori MRI funksionale p\u00ebr t\u00eb skanuar trurin e n\u00ebnt\u00eb vullnetar\u00ebve nd\u00ebrsa ata d\u00ebgjonin dhe lexonin t\u00eb nj\u00ebjtat histori nga \u201cThe Moth Radio Hour\u201d, pastaj krahasuan aktivitetin e trurit t\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebsve p\u00ebr t\u00eb dyja aktivitetet. Ata zbuluan se p\u00ebrpunimi semantik i trurit m\u00ebnyra se si nxjerrim kuptimin nga fjal\u00ebt&nbsp; \u00ebsht\u00eb pothuajse i nj\u00ebjt\u00eb pavar\u00ebsisht n\u00ebse lexojm\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr apo e d\u00ebgjojm\u00eb at\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, m\u00eb shum\u00eb k\u00ebrkime i kan\u00eb konfirmuar k\u00ebto gjetje.&nbsp;Nj\u00eb studim i vitit 2024 i botuar n\u00eb Communications Biology&nbsp;analizoi t\u00eb dh\u00ebnat fMRI t\u00eb regjistruara nd\u00ebrsa pjes\u00ebmarr\u00ebsit lexonin dhe d\u00ebgjonin t\u00eb nj\u00ebjtat rr\u00ebfime. Pavar\u00ebsisht n\u00ebse po lexonin apo po d\u00ebgjonin informacionin, pjes\u00ebmarr\u00ebsit p\u00ebrdornin t\u00eb nj\u00ebjtat zona t\u00eb trurit t\u00eb tyre p\u00ebr p\u00ebrpunim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edhe pse k\u00ebto studime argumentojn\u00eb se truri e p\u00ebrpunon leximin dhe d\u00ebgjimin e librave n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb, ka m\u00eb shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb loj\u00eb, sipas Robert Sternberg, nj\u00eb psikolog i shquar zhvillimor n\u00eb Universitetin Cornell. \u201cLeximi i librave \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktivitet q\u00eb, me kalimin e koh\u00ebs, nd\u00ebrton aft\u00ebsit\u00eb njoh\u00ebse t\u00eb dikujt; nuk \u00ebsht\u00eb aq e qart\u00eb n\u00ebse edhe d\u00ebgjimi b\u00ebn t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb\u201d, thot\u00eb ai.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8216;Kur lexojm\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb, kuptimin e s\u00eb cil\u00ebs nuk e dim\u00eb edhe n\u00ebse nuk jemi t\u00eb vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ne po e m\u00ebsojm\u00eb kuptimin e saj duke p\u00ebrdorur t\u00eb dh\u00ebna kontekstuale&#8217;, thot\u00eb ai. &#8216;Nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb n\u00ebse dikush mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb dekodim kaq kompleks duke d\u00ebgjuar, sepse fjala vjen dhe ik\u00ebn shum\u00eb shpejt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Por, edhe pse truri i njeriut e interpreton leximin dhe d\u00ebgjimin n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ngjashme, provat tregojn\u00eb se d\u00ebgjimi ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb mos nxis\u00eb zhvillimin kognitiv aq sa leximi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kur ishte hera e fundit q\u00eb keni lexuar nj\u00eb lib\u00ebr? Nj\u00eb sondazh i ri i NPR\/Ipsos&nbsp;me m\u00eb shum\u00eb&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4353,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[148,153,152],"tags":[],"class_list":["post-4352","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-lajme","category-magazina","category-shendetesi","cs-entry","cs-video-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4352","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4352"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4352\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4354,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4352\/revisions\/4354"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4352"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4352"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4352"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}