{"id":3796,"date":"2026-04-02T06:44:24","date_gmt":"2026-04-02T06:44:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sotpost.com\/?p=3796"},"modified":"2026-04-02T06:44:26","modified_gmt":"2026-04-02T06:44:26","slug":"studimi-te-gjithe-njerezit-ne-bote-me-sy-blu-kane-edhe-nje-gje-te-perbashket","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sotpost.com\/?p=3796","title":{"rendered":"Studimi: T\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit n\u00eb bot\u00eb me sy blu kan\u00eb edhe nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>N\u00ebse ndonj\u00ebher\u00eb keni menduar pse disa njer\u00ebz kan\u00eb sy blu, nj\u00eb studim shkencor mund t\u00eb jap\u00eb p\u00ebrgjigjen.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fillim, t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit kishin&nbsp;sy&nbsp;ngjyr\u00eb kafe . Megjithat\u00eb, nj\u00eb mutacion gjenetik q\u00eb preku gjenin OCA2 n\u00eb kromozomet njer\u00ebzore \u00e7oi n\u00eb nj\u00eb lloj &#8220;nd\u00ebrrimi&#8221; q\u00eb ndryshoi rrjedh\u00ebn e evolucionit t\u00eb&nbsp;ngjyr\u00ebs s\u00eb syve.&nbsp;Ekspert\u00ebt nga Universiteti i Kopenhagenit besojn\u00eb se e kan\u00eb zgjidhur k\u00ebt\u00eb mister &#8211; dhe gjith\u00e7ka duket se t\u00eb \u00e7on vet\u00ebm te nj\u00eb person.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas pohimeve t\u00eb tyre, p\u00ebrpara se t\u00eb shfaqej nj\u00eb paraardh\u00ebs i vet\u00ebm evropian, t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit kishin sy ekskluzivisht ngjyr\u00eb kafe. Ky ndryshim ndodhi af\u00ebrsisht 6,000 deri n\u00eb 10,000 vjet m\u00eb par\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb mutacioni gjenetik.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><\/ul>\n\n\n\n<p><strong><em>N\u00ebse ndonj\u00ebher\u00eb keni menduar pse disa njer\u00ebz kan\u00eb sy blu, nj\u00eb studim shkencor mund t\u00eb jap\u00eb p\u00ebrgjigjen.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fillim, t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit kishin\u00a0sy\u00a0ngjyr\u00eb kafe . Megjithat\u00eb, nj\u00eb mutacion gjenetik q\u00eb preku gjenin OCA2 n\u00eb kromozomet njer\u00ebzore \u00e7oi n\u00eb nj\u00eb lloj &#8220;nd\u00ebrrimi&#8221; q\u00eb ndryshoi rrjedh\u00ebn e evolucionit t\u00eb\u00a0ngjyr\u00ebs s\u00eb syve.\u00a0Ekspert\u00ebt nga Universiteti i Kopenhagenit besojn\u00eb se e kan\u00eb zgjidhur k\u00ebt\u00eb mister &#8211; dhe gjith\u00e7ka duket se t\u00eb \u00e7on vet\u00ebm te nj\u00eb person.<\/p>\n\n\n\n<p>Si\u00e7 e kujtojn\u00eb shum\u00eb veta nga tekstet shkollore, ngjyra e syve blu \u00ebsht\u00eb rezultat i nj\u00eb gjeni recesiv &#8211; nj\u00eb person duhet t\u00eb trash\u00ebgoj\u00eb dy gjene t\u00eb tilla p\u00ebr t\u00eb pasur sy blu. Megjithat\u00eb, deri von\u00eb, nuk dihej sakt\u00ebsisht se nga vinin k\u00ebto gjene.<\/p>\n\n\n\n<p>Hulumtimi u drejtua nga Profesor Hans Eiberg nga Departamenti i Mjek\u00ebsis\u00eb Qelizore dhe Molekulare. N\u00eb vitin 2008, ai shpjegoi se nj\u00eb mutacion n\u00eb gjenin OCA2 \u00e7oi n\u00eb uljen e prodhimit t\u00eb melanin\u00ebs n\u00eb irisin e syrit, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb ngjyra kafe t\u00eb &#8220;hollohej&#8221; dhe t\u00eb dukej blu.Megjithat\u00eb, momenti ky\u00e7 nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb vet\u00eb gjenin OCA2, por n\u00eb gjenin HERC2, i cili e rregullon at\u00eb. HERC2 funksionon si nj\u00eb \u00e7el\u00ebs q\u00eb zvog\u00eblon ose bllokon plot\u00ebsisht veprimin e OCA2, duke rezultuar n\u00eb nj\u00eb ngjyr\u00eb m\u00eb t\u00eb \u00e7el\u00ebt &#8211; m\u00eb blu &#8211; t\u00eb syve.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cbsht\u00eb interesante se t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit me sy blu kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin mutacion gjenetik n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vend n\u00eb ADN-n\u00eb e tyre, duke treguar nj\u00eb paraardh\u00ebs t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Edhe pse nevojiten m\u00eb shum\u00eb k\u00ebrkime, supozohet se ky mutacion u p\u00ebrhap me migrimin e njer\u00ebzve nga Afrika n\u00eb Evrop\u00eb, gj\u00eb q\u00eb shpjegon pse ngjyra blu e syve \u00ebsht\u00eb m\u00eb e zakonshme tek njer\u00ebzit me prejardhje evropiane.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb studim i vitit 2008 p\u00ebrfshinte nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb ngjyrave t\u00eb tjera m\u00eb t\u00eb rralla t\u00eb syve, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb ngjyra jeshile, dhe konfirmoi se njer\u00ebzit me sy jeshil\u00eb kan\u00eb nj\u00eb sasi t\u00eb reduktuar t\u00eb melanin\u00ebs, por n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndryshme nga njer\u00ebzit me sy blu. Profesori Eiberg arrin n\u00eb p\u00ebrfundimin se t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit me sy blu kan\u00eb trash\u00ebguar nj\u00eb ndryshim gjenetik identik, duke treguar nj\u00eb lidhje me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebt paraardh\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"N\u00ebse ndonj\u00ebher\u00eb keni menduar pse disa njer\u00ebz kan\u00eb sy blu, nj\u00eb studim shkencor mund t\u00eb jap\u00eb p\u00ebrgjigjen. N\u00eb&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3798,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[148,153],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3796","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-lajme","8":"category-magazina","9":"cs-entry","10":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3796"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3796\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3799,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3796\/revisions\/3799"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}