{"id":2981,"date":"2026-03-09T11:03:07","date_gmt":"2026-03-09T11:03:07","guid":{"rendered":"https:\/\/sotpost.com\/?p=2981"},"modified":"2026-03-09T11:03:09","modified_gmt":"2026-03-09T11:03:09","slug":"studimi-pse-trupi-yne-fizik-mund-te-jete-nje-pjese-thelbesore-e-pervojes-se-vetedijes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sotpost.com\/?p=2981","title":{"rendered":"Studimi: Pse trupi yn\u00eb fizik mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb thelb\u00ebsore e p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb vet\u00ebdijes"},"content":{"rendered":"\n<p>Shumica prej nesh kalojm\u00eb dit\u00ebn pa u menduar shum\u00eb p\u00ebr trupin ton\u00eb, derisa di\u00e7ka nuk shkon. Megjithat\u00eb, truri yn\u00eb kryen vazhdimisht nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme: bashkon informacionin nga shikimi, prekja, muskujt dhe nyjet p\u00ebr t\u00eb krijuar ndjesin\u00eb e qart\u00eb se \u201cky trup \u00ebsht\u00eb imi\u201d. Kjo quhet pron\u00ebsi trupore dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element ky\u00e7 i vet\u00ebdijes, ndjesia se jemi nj\u00eb \u201cun\u00eb\u201d i vendosur n\u00eb nj\u00eb trup t\u00eb caktuar, i ndar\u00eb nga bota p\u00ebrreth, sipas \u201cKnowridge Science Report\u201d\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr dekada me radh\u00eb, teorit\u00eb shkencore kan\u00eb sugjeruar se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e k\u00ebtij p\u00ebrpunimi trupor ndodh n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavet\u00ebdijshme.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas k\u00ebsaj ideje, trupi drejtohet \u201cn\u00eb heshtje\u201d, nd\u00ebrsa vet\u00ebdija fokusohet n\u00eb mendime dhe stimuj t\u00eb tjer\u00eb. Por nj\u00eb studim i ri e sfidon k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje, duke treguar se p\u00ebrvoja e pron\u00ebsis\u00eb trupore \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e lidhur me vet\u00ebdijen sesa mendohej m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr t\u00eb hetuar k\u00ebt\u00eb lidhje, studiuesit p\u00ebrdor\u00ebn nj\u00eb version modern t\u00eb eksperimentit t\u00eb njohur si \u201ciluzioni i dor\u00ebs prej gome\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb eksperiment, dora e v\u00ebrtet\u00eb e pjes\u00ebmarr\u00ebsit fshihet, nd\u00ebrsa p\u00ebrpara vendoset nj\u00eb dor\u00eb artificiale. Kur t\u00eb dyja preken nj\u00ebkoh\u00ebsisht, shum\u00eb njer\u00ebz fillojn\u00eb t\u00eb ndiejn\u00eb sikur dora prej gome \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e trupit t\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb studimin e ri, u p\u00ebrdor nj\u00eb sistem robotik shum\u00eb i sakt\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>Pjes\u00ebmarr\u00ebsit shihnin dy duar prej gome, nd\u00ebrsa dora e tyre reale prekej nga roboti. Nj\u00ebra dor\u00eb artificiale prekej n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb me dor\u00ebn reale, nd\u00ebrsa tjetra me nj\u00eb vones\u00eb shum\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, nga 18 deri n\u00eb 150 milisekonda.<\/p>\n\n\n\n<p>Pjes\u00ebmarr\u00ebsit duhej t\u00eb tregonin se cila dor\u00eb u dukej m\u00eb shum\u00eb si e tyrja dhe sa e qart\u00eb ishte kjo ndjesi.<\/p>\n\n\n\n<p>Rezultatet ishin dometh\u00ebn\u00ebse. Sapo vonesa mes prekjes s\u00eb dor\u00ebs reale dhe asaj artificiale kalonte rreth 30 milisekonda, njer\u00ebzit jo vet\u00ebm q\u00eb zgjidhnin m\u00eb sakt\u00eb dor\u00ebn \u201ce duhur\u201d, por edhe raportonin nj\u00eb ndjesi m\u00eb t\u00eb qart\u00eb t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb trupore. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, p\u00ebrmir\u00ebsimi i performanc\u00ebs dhe rritja e vet\u00ebdijes ndodhnin nj\u00ebkoh\u00ebsisht, pa prova t\u00eb p\u00ebrpunimit t\u00eb fsheht\u00eb dhe pavet\u00ebdijsh\u00ebm.<\/p>\n\n\n\n<p>Eksperimente kontrolluese treguan se kjo nuk lidhej thjesht me perceptimin e koh\u00ebs. Kur duart vendoseshin n\u00eb pozicione anatomikisht t\u00eb pamundura, ndjesia e pron\u00ebsis\u00eb zhdukej. Po ashtu, kur duart z\u00ebvend\u00ebsoheshin me objekte neutrale, si blloqe druri, lidhja mes vet\u00ebdijes dhe performanc\u00ebs nuk ishte m\u00eb aq e fort\u00eb. Kjo tregon se nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi i lart\u00eb \u00ebsht\u00eb specifik p\u00ebr p\u00ebrvoj\u00ebn e trupit si \u201cvetja\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Shumica prej nesh kalojm\u00eb dit\u00ebn pa u menduar shum\u00eb p\u00ebr trupin ton\u00eb, derisa di\u00e7ka nuk shkon. Megjithat\u00eb, truri&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2982,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[153,152],"tags":[],"class_list":{"0":"post-2981","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-magazina","8":"category-shendetesi","9":"cs-entry","10":"cs-video-wrap"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2981","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2981"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2981\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2983,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2981\/revisions\/2983"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2981"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2981"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sotpost.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2981"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}